Mary Ellen - podporządkowanie, uległość w przemocowym małżeństwie
24-letnia kobieta od 7 lat w małżeństwie z dominującym Dennisem który ją bił: uległość napędzana lękiem przed odwetem, wzorzec odtwarzający relację z autorytarnym ojcem.
Dzieciństwo
Autorytarny ojciec. MARY ELLEN: „Kiedy wychodziłam z domu, musiał wiedzieć, dokąd idę. Kiedy wracałam, musiał wiedzieć, gdzie byłam. Nie pozwalał mi chodzić na randki, dopóki nie ukończyłam 17 lat, o wiele później niż wszyscy. Nie pozwalano mi malować się, czy zakładać obcisłych ubrań. Zabraniano mi wychodzić w ciągu tygodnia wieczorami, a w weekendy musiałam wracać wcześniej. To była męka". Na pytanie co się działo gdy się nie słuchała: „Dostawałam szlaban, albo na mnie wrzeszczał. Czasami mnie uderzył. Nienawidziłam go". Mary Ellen czuła, że dom jest więzieniem. Pozornie słuchała ojca z lęku, wewnątrz pełna wściekłości. Klasyczny typ uległości (vs samopoświęcenia Carltona).
Historia
Mary Ellen, 24 lata, weszła do biura jako „osoba pogodna na zewnątrz, ale z odrobiną skrywanej urazy". Natychmiast się broniła, oczekiwała, że terapeuci będą starali się ją zdominować. Terapeuta: „Wydajesz się bardzo nieszczęśliwa w małżeństwie". MARY ELLEN: „Mówisz mi, że mam je zakończyć?".
Bardzo wczesna ciąża — była nastolatką, gdy wychodziła za mąż. Od 7 lat z Dennisem, dwoje dzieci.
MARY ELLEN: „Moim największym problemem jest mój mąż, Dennis. Jest bardzo wybredny. Nieustannie jestem na jego zawołanie. Czuję się jak niewolnik. Kiedy czegoś chce, oczekuje, że natychmiast to zrobię. I nie tylko to. Chce, żeby wszystko było zrobione w określony sposób. Jeżeli nie, to dostaje napadu wściekłości. Potrafi stać się naprawdę przykry. Wczoraj wrzeszczał na mnie przez kilka godzin, ponieważ obudziłam go 10 minut później".
Dennis zabrania jej spędzać czas z przyjaciółmi. Raz przyłapał ją, gdy wymykała się na spotkanie i uderzył. To bezpośrednio doprowadziło Mary Ellen do terapii.
Mary Ellen czuje się rozpaczliwie nieszczęśliwa, ale boi się Dennisa. Wierzy też, że powinna zostać dla dzieci. Małżeństwo z Dennisem dokładnie odzwierciedla relację z ojcem. „Głównym powodem, dla którego wyszła za mąż, była chęć ucieczki z domu rodzinnego. Teraz życie z mężem wydaje się jej jeszcze gorsze".
Klasyczny typ uległości (vs samopoświęcenia Carltona): „Podporządkowuje się, bo boi się kary. Jej lęk jest rzeczywisty: Denis jest okrutny i dominujący". Z podporządkowanej relacji z ojcem uciekła do takiej samej relacji z mężem — odtwarza wzorzec.
Kluczowy element teorii: „W relacji z dorosłymi, którzy podporządkowywali cię sobie byłeś zależny i bezbronny. Dziecko nie może przeciwstawić się groźbie kary czy porzucenia. Twoje podporządkowanie było adaptacyjne. Ale jako dorosły nie jesteś zależny i bezbronny. Jako dorosły masz wybór". To jest moment terapeutyczny, który Mary Ellen musi zinternalizować.
Zaobserwowane wzorce
- wyjście za mąż jako ucieczka z domu, ale do tej samej dynamiki
- wewnętrzna wściekłość pod warstwą zewnętrznej pogody
- obawa, że odejście wywoła kolejną przemoc
- racjonalizacja „dla dobra dzieci" przemocowego domu
- uległość ze strachu (nie z poczucia winy jak u Carltona)
- tendencja do przewidywania dominacji u nowych osób (terapeuci na pierwszej sesji)
Co pomogło
- →Konfrontacja z brutalną przemocą fizyczną (uderzenie po wymknięciu się) jako momentem motywującym do terapii.
- →Praca z uświadomieniem: jako dorosła ma wybór, którego nie miała jako dziecko.
- →Stopniowa hierarchia asertywności — najpierw z obcymi, na końcu z Dennisem (lub decyzja o odejściu).
- →Praca z przekonaniem „muszę zostać dla dzieci" — czy przemocowy dom jest naprawdę lepszy dla dzieci.
- →Bezpieczne miejsce / plan bezpieczeństwa konieczne ze względu na zagrożenie.
Rezultat
Praca otwarto-zakończona. Mary Ellen używana w książce jako modelowy przykład typu uległości schematu Podporządkowania (vs samopoświęcenie Carltona), z dodatkowym wymiarem przemocy domowej.