Przejdź do treści
Schematy

Opowieści i przypadki

75 historii z książek - osoby, pary i dynamiki, które pokazują schematy oraz tryby w praktyce.

Pojedyncze osoby

Jak schemat ujawnia się w życiu jednej osoby.

Jed - deprywacja emocjonalna, unikanie bliskości

Jak deprywacja emocjonalna z dzieciństwa zamienia dorosłego w kolekcjonera kobiet, który ucieka przy każdym zbliżeniu.

  • Pułapka: Deprywacja emocjonalna
  • Strategia: Kontratak

Patrick - porzucenie, wybór niestabilnej partnerki

Chłopiec czekający na matkę-alkoholiczkę zamienia się w mężczyznę uzależnionego od kobiet, które nieustannie go zdradzają.

  • Pułapka: Porzucenie i brak stabilności więzi
  • Strategia: Podporządkowanie

Madeline - nieufność, trauma nadużycia seksualnego

Dziecięca trauma seksualna prowadzi przez lata wahań - od unikania mężczyzn do rozwiązłości - i powolne odbudowywanie zaufania.

  • Pułapka: Podejrzewanie nadużycia i skrzywdzenia
  • Strategia: Unikanie

Heather - podatność transmisja pokoleniowa, rodzice ocaleni z Holocaustu

Trauma Holocaustu przekazana przez rodziców zamknęła Heather w domu - jak lęk z innego pokolenia staje się własnym więzieniem.

  • Pułapka: Podatność na zagrożenia i zranienia
  • Strategia: Unikanie

Carlton - podporządkowanie, samopoświęcenie z poczucia winy

Kiedy ciągłe ustępowanie irytuje wszystkich wokół - ironia pułapki samopoświęcenia i droga do asertywności wobec ojca-tyrana.

  • Pułapka: Podporządkowanie się
  • Strategia: Podporządkowanie

Alex - niepełnowartościowość, styl podporządkowania

Student dobierający krytycznych znajomych, żeby potwierdzić własną bezwartościowość - modelowy przykład schematu w trybie poddania.

  • Pułapka: Niepełnowartościowość i wstyd
  • Strategia: Podporządkowanie

Brandon - niepełnowartościowość, styl unikania

Alkohol i powierzchowne relacje jako sposoby na nieodczuwanie wstydu - jak wyparcie schematu niepełnowartościowości kosztuje całe życie.

  • Pułapka: Niepełnowartościowość i wstyd
  • Strategia: Unikanie

Max - niepełnowartościowość, narcystyczny kontratak

Snobizm i wywyższanie się jako pancerz ochronny przed wstydem - jak narcystyczny kontratak skrywa dziecko czujące się bezwartościowym.

  • Pułapka: Niepełnowartościowość i wstyd
  • Strategia: Kontratak

Danielle - porzucenie, pełen 8-etapowy program zmiany

Pełen 8-etapowy program wyjścia z pułapki porzucenia na przykładzie 11-letniego związku z mężczyzną, który nie chce ślubu.

  • Pułapka: Porzucenie i brak stabilności więzi
  • Strategia: Podporządkowanie

Abby - porzucenie reaktywowane śmiercią ojca

Nagła śmierć ojca w dzieciństwie przeradza się w panikę przy każdym wyjeździe męża i niemożność funkcjonowania w pojedynkę.

  • Pułapka: Porzucenie i brak stabilności więzi
  • Strategia: Podporządkowanie

Lindsay - porzucenie, testowanie partnera do granic, później stabilność z Richardem

Matka z próbą samobójczą zostawia córkę, która testuje partnerów do granic wytrzymałości, aż sami odchodzą.

  • Pułapka: Porzucenie i brak stabilności więzi
  • Strategia: Kontratak

Frank - nieufność z historią przemocy fizycznej, przerwanie łańcucha

Nieprzewidywalne bicie przez ojca zamienia się w paranoidalne wybuchy na żonę - ale Frank przerywa łańcuch i nigdy nie uderza dzieci.

  • Pułapka: Podejrzewanie nadużycia i skrzywdzenia
  • Strategia: Kontratak

Dustin - deprywacja emocjonalna, unikanie ciepłych kobiet

Zimna matka sprawia, że ciepłe kobiety budzą tylko nudę - Dustin zawsze zakochuje się w tych, które są za daleko lub za zajęte.

  • Pułapka: Deprywacja emocjonalna
  • Strategia: Unikanie

Elizabeth - deprywacja emocjonalna, wzorzec narcystycznej matki

Narcystyczna matka wychowała córkę do dawania - Elizabeth pomaga wszystkim i nigdy nie prosi o nic dla siebie.

  • Pułapka: Deprywacja emocjonalna
  • Strategia: Podporządkowanie

Debra - izolacja społeczna, typ lękowy

Debra ma dobre umiejętności społeczne, ale lęk je blokuje - tygodniowy strach przed przyjęciem, płakanie po powrocie do domu.

  • Pułapka: Izolacja społeczna
  • Strategia: Unikanie

Adam - izolacja społeczna, typ odmienności

Dorastanie jako rodzic czwórki rodzeństwa w rodzinie alkoholowej utrwala poczucie inności - Adam zawsze czuje się za szybą.

  • Pułapka: Izolacja społeczna
  • Strategia: Unikanie

Margaret - zależność i niekompetencja, agorafobia

Ataki paniki okazują się być fizyczną manifestacją stłumionej złości na przemocowego męża, który jednocześnie podtrzymuje zależność żony.

  • Pułapka: Zależność i niekompetencja
  • Strategia: Podporządkowanie

William - zależność i niekompetencja, paraliż decyzyjny

Ojciec pisał wszystkie prace domowe syna - teraz 34-letni William nie potrafi podjąć żadnej ważnej decyzji samodzielnie.

  • Pułapka: Zależność i niekompetencja
  • Strategia: Podporządkowanie

Christine - zależność, kompulsywna niezależność jako kontratak

Dziecko rodziców-alkoholików, które wychowywało siebie samą, teraz nie potrafi przyjąć pomocy nawet po złamaniu nogi.

  • Pułapka: Zależność i niekompetencja
  • Strategia: Kontratak

Robert - podatność, ataki paniki i lęk o zdrowie

Matka hipochondryczka nauczyła syna skanowania ciała w poszukiwaniu objawów - teraz Robert interpretuje drżenie ręki jako Parkinsona.

  • Pułapka: Podatność na zagrożenia i zranienia
  • Strategia: Podporządkowanie

Alison - niepełnowartościowość, strach przed zdemaskowaniem

Matthew się oświadczył, ale Alison czeka na moment zdemaskowania - każdy dowód miłości odczytuje jako ukryty sygnał odrzucenia.

  • Pułapka: Niepełnowartościowość i wstyd
  • Strategia: Podporządkowanie

Eliot - niepełnowartościowość, narcystyczny kontratak i adultery

Eliot zdradza żonę seryjnie, nie widzi problemu - dopóki Maria nie zapowiada odejścia i odsłania kruchy narcyzm pod arogancją.

  • Pułapka: Niepełnowartościowość i wstyd
  • Strategia: Kontratak

Kathleen - skazanie na niepowodzenia, stagnacja zawodowa

Przez 15 lat tkwi na stanowisku dla nowicjuszy - nie z braku talentu, ale bo rodzice nigdy nie dbali o jej naukę ani sukcesy.

  • Pułapka: Skazanie na niepowodzenia
  • Strategia: Unikanie

Brian - skazanie na niepowodzenia, syndrom oszusta

Sekretarz prasowy czołowego polityka przekonany, że wszystkich oszukuje - ojciec karał za sukcesy i zaszczepił wieczne poczucie fałszu.

  • Pułapka: Skazanie na niepowodzenia
  • Strategia: Podporządkowanie

Mary Ellen - podporządkowanie, uległość w przemocowym małżeństwie

Uciekając od autorytarnego ojca, wyszła za mąż za dokładnie takiego samego mężczyznę - teraz boi się Dennisa tak samo jak wtedy ojca.

  • Pułapka: Podporządkowanie się
  • Strategia: Podporządkowanie

Shannon - podporządkowanie, brak własnych preferencji

Matka decydowała o wszystkim w życiu Shannon - teraz mąż pyta ją o zdanie, a ona naprawdę nie wie, czego chce.

  • Pułapka: Podporządkowanie się
  • Strategia: Podporządkowanie

Timothy - podporządkowanie, buntownik oscylujący między służalczością a tyranią

Timothy składa ubrania na polecenie szefa, który go upokorzył, i wyładowuje wściekłość na podwładnych - klasyczna oscylacja buntownika.

  • Pułapka: Podporządkowanie się
  • Strategia: Kontratak

Pamela - bezwzględne standardy, syndrom superwoman

Anestezjolog, dyrektorka, matka, tenisistka - Pamela robi wszystko perfekcyjnie i nigdy nie czuje radości, bo ryż był rozgotowany.

  • Pułapka: Bezwzględne standardy osobiste i hiperkrytycyzm
  • Strategia: Podporządkowanie

Keith - bezwzględne standardy, orientacja na status

Z robotniczej rodziny do nowojorskiej gwiazdy telewizji - Keith gromadzi prestiż obsesyjnie, ale żadne osiągnięcie nie wypełnia pustki.

  • Pułapka: Bezwzględne standardy osobiste i hiperkrytycyzm
  • Strategia: Kontratak

Mel - roszczenia, uprawnienie do bycia rozpieszczanym

Mel zdradza, spóźnia się, krzyczy w restauracjach - i przyszedł na terapię tylko dlatego, że żona naprawdę zamierza odejść.

  • Pułapka: Roszczenia i przekonanie o szczególnych uprawnieniach
  • Strategia: Podporządkowanie

Nina - roszczenia, uprawnienie do bycia zależną i impulsywną

Nina przyszła do terapeuty, żeby przekonać go, że nie jest stworzona do pracy - i kradnie sukienki, gdy mąż odmawia kieszonkowego.

  • Pułapka: Roszczenia i przekonanie o szczególnych uprawnieniach
  • Strategia: Podporządkowanie

Katie - partnerka osoby roszczeniowej, nauka granic

Płakanie i tłumaczenie nic nie dają wobec partnera roszczeniowego - Katie odkrywa, że tylko twarde granice naprawdę cokolwiek zmieniają.

  • Perspektywa: Relacja

Carol - fala wykluczenia w pracy

Hermetyczny żart współpracowników wywołuje u Carol falę wykluczenia - ślad dręczenia w szkole i ciągłych przeprowadzek z dzieciństwa.

  • Tryby: Tryb Wrażliwego Dziecka · Tryb Złoszczącego się Dziecka

Anne - badaczka budująca Zdrowego Dorosłego

Badaczka i matka trójki dzieci, która nie czeka aż wypoczynek sam się trafi - piątkowy brydż i kolejka górska są w kalendarzu nienaruszalne.

  • Tryby: Tryb Szczęśliwego Dziecka · Tryb Zdrowego Dorosłego

Madison / Mała Maddie - nauczycielka i list do wewnętrznego dziecka

Trudna klasa przenosi Madison z powrotem do wycieczki w dzieciństwie, gdzie inne dzieci drwiły z potłuczonych okularów - i matka nie pocieszyła.

  • Tryby: Tryb Wrażliwego Dziecka

Susie - studentka i tryb Impulsywnego Dziecka

Susie imprezuje i śpi z przypadkowymi mężczyznami, bo rodzice nigdy nie wyznaczali żadnych granic - i sama nie wie, jak to robić.

  • Tryby: Tryb Impulsywnego Dziecka · Tryb Złoszczącego się Dziecka

Matthew - programista z wybuchami złości na krytykę

Programista dążący do perfekcji wysyła obraźliwe e-maile po każdej sugestii - za złością kryje się dziecko rzadko chwalone przez rodziców.

  • Tryby: Tryb Złoszczącego się Dziecka · Tryb Wrażliwego Dziecka

Michael - pedagog cyrkowy z trybem Szczęśliwego Dziecka jako pracą

Michael zamienił dziecięcą radość w zawód - cyrk, akrobatyka i teatr improwizacji jako codzienność pedagoga z powołania.

  • Tryby: Tryb Szczęśliwego Dziecka

Emma - nauczycielka ucząca się dbać o siebie

Przepuklina krążka zmusiła Emmę do nauki czegoś trudniejszego niż dawanie innym - nauczyła się w końcu dbać o siebie.

  • Tryby: Tryb Szczęśliwego Dziecka · Tryb Zdrowego Dorosłego

Annabelle - wychowana przez siostry magdalenki

Wychowana przez siostry magdalenki, które głodziły ją za mówienie własnego zdania - zaproszenie na wystawny obiad wyzwala przytłaczający wstyd.

  • Tryby: Tryb Karzącego Rodzica · Tryb Wrażliwego Dziecka

Aisha - poczucie winy w sporze z przyjaciółką

Milczenie przyjaciółki po kłótni wywołuje u Aishy ogromne poczucie winy - echo matki, która karała córkę odbieraniem miłości.

  • Tryby: Tryb Wymagającego Rodzica · Tryb Wrażliwego Dziecka

Holly - uległość seksualna po wykorzystywaniu w dzieciństwie

Holly nie potrafi powiedzieć, czego chce seksualnie - bo od dzieciństwa jej ciało służyło pragnieniom dziadka, a babcia patrzyła.

  • Tryby: Tryb Uległego Poddanego

Catherine - unikanie sąsiadki przez wizjer

Catherine sprawdza przez wizjer, czy sąsiadka stoi na klatce - bo powiedzieć wprost "mam dość" jest zbyt trudne z poczuciem winy.

  • Tryby: Tryb Unikania

Glenn - narcystyczny ordynator i opór przed zmianą

Ordynator, który upokarja zespół publicznie, przyznaje żonie rację wieczorem, a rano udaje, że rozmowy nie było - wgląd bez gotowości do zmiany.

  • Tryby: Tryb Nadmiernej Kompensacji

Lisa - pierwsze lody stracciatella i kontakt ze Szczęśliwym Dzieckiem

Surowe chrześcijańskie wychowanie bez przyjemności - wyobrażeniowe wspomnienie lodów stracciatella otwiera dostęp do zapomnianej radości.

  • Tryby: Tryb Szczęśliwego Dziecka

Karin - rozpoznanie wzorca unikania z pomocą bliskich

Mąż i przyjaciółka mówią Karin "znowu się wycofujesz" - ona sama dopiero zaczyna dostrzegać własny wzorzec unikania.

  • Tryby: Tryb Unikania

Eddie — workaholic z deprywacji + bezwzględnych standardów

Prawnicy i corporate executive jako rodzice nauczyli Eddiego, że miłość zdobywa się przez osiągnięcia - a nie przez samo bycie sobą.

  • Pułapka: Bezwzględne standardy osobiste i hiperkrytycyzm
  • Strategia: Kontratak

Judy — niepełnowartościowość + detached, samotne picie

Judy jest charyzmatyczna w pracy, a sama w domu pije - głos matki, która krzyczała na błędy, nie pozwala nikomu się naprawdę zbliżyć.

  • Pułapka: Niepełnowartościowość i wstyd
  • Strategia: Unikanie

Ze — nieufność i altruistyczny aktywizm, they/them

Ze walczy o prawa innych jako aktywista, ale własne potrzeby tłumi - gniew kieruje w altruizm, bo zbliżenie do ludzi zwykle kończyło się bólem.

  • Pułapka: Podejrzewanie nadużycia i skrzywdzenia
  • Strategia: Unikanie

Judy — emergencja Healthy Caring Adult

Judy po latach detachmentu zaczyna budować Zdrowego Dorosłego - drukuje swoje zdjęcie i wkleja do dziennika jako kotwicę nowej tożsamości.

  • Pułapka: Niepełnowartościowość i wstyd
  • Strategia: Unikanie
  • Tryby: Tryb Zdrowego Dorosłego

Anna — kontrprzykład Uległego Poddanego

Dlaczego przeciążenie obowiązkami domowymi to nie to samo co Tryb Uległego Poddanego.

  • Perspektywa: Relacja

Keira — imagery przynależności

Imagery rescripting Wrażliwego Dziecka — jak Dorosłe Ja ratuje Małe Ja i tworzy trwały symbol przynależności.

  • Tryby: Tryb Wrażliwego Dziecka

Lora — Uległy Poddany w pracy pielęgniarki

Jak Tryb Uległego Poddanego działa w kontekście zawodowym — i dlaczego feedback z zewnątrz dociera wcześniej niż własne odczucia.

  • Strategia: Podporządkowanie
  • Tryby: Tryb Uległego Poddanego

Lydia — jedzenie jako automatyczna regulacja emocji

Automatyczne sięganie po jedzenie przy smutku — kiedy ciało uczy się unikać emocji przed racjonalnym umysłem.

  • Strategia: Unikanie
  • Tryby: Tryb Unikania

Thomas — nadmierna kompensacja i poczucie wadliwości

Jak poczucie wadliwości ze szkolnego dręczenia zamienia dorosłego w perfekcjonistę, który woli wypalenie niż przyznanie się do potrzeby.

  • Strategia: Kontratak
  • Tryby: Tryb Nadmiernej Kompensacji

Pary i relacje

Jak dwa schematy spotykają się w jednym związku.

Larry i Anna

Larry szasta pieniędzmi bez namysłu, rachunki są niezapłacone - jak impulsywność jednej osoby destabilizuje cały związek.

  • Tryby: Tryb Impulsywnego Dziecka

Amanda

Samotna matka zostawiała Amandę w domu i dziewczynka zawsze się bała - jako dorosła przywiera do partnerów, aż oni odchodzą.

  • Pułapka: Porzucenie i brak stabilności więzi
  • Tryby: Tryb Wrażliwego Dziecka

Bert i Nancy

Dwoje z rodzin alkoholowych, romans i fascynacja koleżanką - genogram odsłania, jakie schematy każde z nich wniosło do związku.

  • Perspektywa: Relacja

Nancy i James Bond

Nancy obejrzała wszystkie filmy o Bondzie i odkrywa, że pociąga ją też jego mroczna strona - ćwiczenie z odczytywania własnej chemii schematów.

  • Perspektywa: Relacja

Nell

Nell badana przez dwóch lekarzy na raz, bo każdy może coś przeoczyć - ten sam schemat podatności może wyglądać jak kontroler albo jak przestraszone dziecko.

  • Perspektywa: Relacja

Kerry

Kerry mówi mężowi "naprawdę boję się wyjść bez ciebie" - zamiast wybuchnąć czy zniknąć, nazywa tryb wprost.

  • Tryby: Tryb Wrażliwego Dziecka

Brenda

Prawniczka z reputacją tyrana jest przekonana, że jej styl działania jest uzasadniony - partner pyta, dlaczego musi się tak wściekać.

  • Tryby: Tryb Nadmiernej Kompensacji · Tryb Wymagającego Rodzica · Tryb Wrażliwego Dziecka

Brit

Studentka medycyny nie może wrócić do szycia patchworków - wewnętrzny głos mówi, że jest coś jeszcze do powtórzenia przed egzaminem.

  • Tryby: Tryb Wymagającego Rodzica · Tryb Zdrowego Dorosłego

Stan i Tracey

Po dwudziestu latach Stan pyta, jak mają podtrzymać uczucie, skoro żona nie jest już tak atrakcyjna - Tracey spokojnie mu to liczy.

  • Tryby: Tryb Wymagającego Rodzica

Henrietta i Sally

Henrietta emocjonalnie wyłącza się jak zombie - i Sally zaczyna awantury tylko po to, żeby partnerka w ogóle zareagowała.

  • Tryby: Tryb Unikania

Charley

Charley pracuje po piętnaście godzin i latami nie brał urlopu - praca to nie ambicja, ale sposób na nieuczucie bliskości.

  • Tryby: Tryb Unikania

Morrie

Smutna scena w TV wywołuje u Morriego złość zamiast łez - wewnętrzny krytyk odpycha właśnie tych, którzy chcieliby pomóc.

  • Tryby: Tryb Wrażliwego Dziecka · Tryb Złoszczącego się Dziecka · Tryb Karzącego Rodzica

Sung-Lee i Mary

Para tworzy szczegółową mapę własnych trybów i konkretny plan reakcji na każdy z nich - jak wyglądają realne postępy w terapii par.

  • Tryby: Tryb Zdrowego Dorosłego · Tryb Wrażliwego Dziecka

Gemma

Gemma ocenia własną ekspresję emocjonalną na 2 z 10, a grupa teatralna - na 5 lub 6 - eksperyment ujawnia, jak bardzo zniekształcony jest jej obraz siebie.

  • Tryby: Tryb Nadmiernej Kompensacji

Xeng

Po traumie szykanowania Xeng buduje w wyobraźni bunkier z kłódką na złe przeżycia - technika kontenera jako ulga między sesjami.

  • Tryby: Tryb Zdrowego Dorosłego

Nick i Claire

Samouwielbiacz i uległa poddana - tryby pasują do siebie idealnie, aż do momentu gdy Claire zaczyna stawiać granice i Nick traci grunt.

  • Tryby: Tryb Nadmiernej Kompensacji · Tryb Uległego Poddanego

Andy, Margo i Kirsty

Andy "wspiera" koleżankę po rozstaniu - żona czuje, że traci małżeństwo, a on nie widzi jeszcze, co się naprawdę dzieje.

  • Perspektywa: Relacja

Will i Marg

Will ma romans i w domu jest spokojniej - bo napięcia zostały upuszczone, a prawdziwe problemy małżeńskie trzymane bezpiecznie pod pokrywką.

  • Perspektywa: Relacja

Amanda i Matt

Amanda i Matt kłócą się bez końca - i para odkrywa, że oboje nieświadomie potrzebują tego konfliktu z różnych przyczyn.

  • Tryby: Tryb Unikania

Sally i Bruce

Bruce spóźnia się co wieczór, Sally narzeka - i oboje odkrywają, że każde z nich nieświadomie potrzebuje tego wzorca.

  • Perspektywa: Relacja