Alex - niepełnowartościowość, styl podporządkowania
19-letni student stale potwierdzający swoją wadliwość przez zniekształcenie percepcji: wybiera krytycznych przyjaciół i partnerkę, dystansuje się gdy ktoś jest dla niego miły.
Dzieciństwo
Krytyczna i poniżająca rodzina — klasyczne źródło schematu Niepełnowartościowości. Brak konkretnych szczegółów w źródle (autorzy używają Alexa jako schematycznego przykładu stylu podporządkowania).
Historia
Alex, 19 lat, student college'u. Wchodząc do biura nie patrzy w oczy, głowę ma spuszczoną. Mówi cicho, czerwieni się, zacina, ciągle przeprasza. Obwinia siebie nawet za rzeczy nie z jego winy.
Stale porównuje się z innymi na swoją niekorzyść. Na przyjęciach (w pierwszym roku college'u) był zbyt spięty by się odezwać: „Nie mogę wymyśleć niczego, o czym mógłbym porozmawiać". Od drugiego roku — żadnych przyjęć.
ALEX o izolacji: „Czuję się jak jakiś wyrzutek społeczny. Jesteśmy w połowie semestru i nadal nikogo nie znam z mojego rocznika. Inni ludzie siedzą dookoła i rozmawiają, a ja siedzę tam jak jakiś kloc. Nikt ze mną nie rozmawia".
Zaczął się spotykać z kobietą z akademika, która go krytykuje. Najlepszy kolega — też krytykuje. Schemat potwierdza się: „oczekiwania, że ludzie są do niego nastawieni krytycznie, potwierdzają się".
Kluczowe: ALEX o samooskarżaniu: „Myślę, że chcę zrobić to sam, zanim zrobią to inni". Wyprzedzające auto-krytykowanie jako próba kontroli.
Interpretuje wydarzenia jako stały dowód bezwartościowości. Modelowy przykład stylu podporządkowania (vs Brandon — unikanie, Max — kontratak).
Zaobserwowane wzorce
- spuszczona głowa, czerwienienie się, ciągłe przepraszanie
- wybór krytycznych osób (dziewczyna, najlepszy kolega)
- auto-krytykowanie wyprzedzające („zanim oni zdążą")
- porównywanie się na swoją niekorzyść w każdej sferze
- samospełniająca się przepowiednia („nikt ze mną nie rozmawia" → nie inicjuje rozmów → nikt nie rozmawia)
- izolacja społeczna jako wtórny schemat
Co pomogło
- →Rozpoznanie wzorca: krytyczna dziewczyna i przyjaciel nie są przypadkiem — to schemat wyboru.
- →Świadomość zniekształcania percepcji (interpretacji neutralnych zdarzeń jako dowodu wadliwości).
- →Stopniowa ekspozycja na sytuacje społeczne mimo lęku.
- →Rozróżnienie zewnętrznego głosu krytyka (uwewnętrznionego od rodziców) od własnego.
Rezultat
Praca otwarto-zakończona — Alex używany w książce jako modelowy przykład stylu podporządkowania schematowi.