Izolacja społeczna
Nie pasuję nigdzie. Jestem inny niż wszyscy.
Chroniczne poczucie wyalienowania i wyobcowania z grup społecznych, połączone z przekonaniem, że jest się niepożądanym lub zasadniczo różnym od innych. Schemat skupia się na zewnętrznych, obserwowalnych cechach i podtrzymywany jest przez unikanie sytuacji społecznych.
Jak to się odczuwa
Dominującym uczuciem jest osamotnienie. Czujesz się wykluczony z reszty świata, ponieważ masz wrażenie, że jesteś niepożądany i inny. Osamotnienie najczęściej wiąże się z dolegliwościami serca i żołądka, trudnościami ze snem, bólami głowy i depresją. Ucieczka jest podstawowym sposobem radzenia sobie z tym schematem - skałą, na której jest zbudowana twoja Izolacja społeczna. Jak powiedział jeden z pacjentów: posiadanie sekretów izoluje. Pułapka samonapędza się przez kompensacyjną fasadę — udawanie kogoś, kim się nie jest, by uniknąć wykluczenia. Każde takie spotkanie potwierdza wewnętrzne 'gdyby mnie naprawdę poznali, odrzucili by mnie'. Drogą wyjścia jest stopniowe odsłanianie autentyczności wobec wybranych, bezpiecznych osób.
Rozpoznajesz siebie?
- Czuję się outsiderem - nawet w tłumie jestem sam.
- W sytuacjach grupowych ogarnia mnie lęk, że mnie ocenią lub odrzucą.
- Jestem zasadniczo inny niż inni ludzie i nie wiem jak się z nimi połączyć.
- Ukrywam części siebie - zainteresowania, wartości, cechy, których wstydzę się ujawnić.
- Kompensuję poczucie nieatrakcyjności przez pokazywanie osiągnięć lub wiedzy.
- Unikam przyjęć, spotkań grupowych, nowych znajomości - bo to zbyt wyczerpujące.
- Moje umiejętności społeczne są dobre jeden na jeden, ale w grupie zupełnie się gubię.
- Czuję że nigdzie naprawdę nie przynależę.
Skąd pochodzi
Wczesne wykluczenie przez rówieśników - naśmiewanie się, odrzucenie w szkole lub grupie.
rodzina odmienności
Rodzina z widocznymi cechami odmienności (alkohol, bieda, odmienne wartości) prowadząca do poczucia wyjętości.
rodzice wycofani społecznie
Rodzice nadmiernie skryci lub wycofani społecznie, modelujący izolację.
Izolujący rodzic
Brak wczesnej socjalizacji lub wsparcia rodziców w budowaniu przyjaźni.
Style radzenia sobie
Podporządkowanie
Chroniczne unikanie sytuacji społecznych - pozostawanie w izolacji, rezygnacja z kontaktów grupowych, wybór samotnych aktywności.
Przykład: Adam →Unikanie
Opuszczanie wydarzeń wczesnym wyjściem, unikanie inicjowania kontaktu, życie przez towarzyskiego partnera.
Przykład: Debra →Kontratak
Kompensacja przez popis osiągnięć lub wiedzy - imponowanie jako ersatz autentycznej przynależności; kruche i przejrzyste dla innych.
Przykład: Adam →Warianty
Typ lękowy
Poczucie bycia gorszym lub nieatrakcyjnym + wysoki lęk społeczny. Umiejętności społeczne zachowane - lęk je blokuje. Kompensacja przez osiągnięcia akademickie. Wychodzi wcześniej i płacze w domu.
Typ odmienności
Fundamentalne poczucie bycia innym, outsiderem. Brak dramatycznego lęku. Dobre umiejętności społeczne. Tendencja do powiększania różnic i minimalizowania podobieństw między sobą a innymi.
Co odróżnia warianty
Obecność lęku: lękowy - lęk blokuje umiejętności; odmienności - brak lęku, ale głęboka przepaść tożsamościowa.
Dlaczego to ważne
Inne techniki: typ lękowy wymaga redukcji lęku i ekspozycji; typ odmienności - pracy nad zniekształconym porównywaniem siebie z innymi i otwarciem prawdziwego siebie.
Nie mylić z
Niepełnowartościowość / wstyd →
Izolacja: „nie pasuję do grupy”. Niepełnowartościowość: „jestem wadliwy w bliskich relacjach”.
Izolacja dotyczy przynależności do grupy/wspólnoty; Deprywacja — braku opieki w relacjach jeden-na-jeden.
Wzorce relacyjne, które aktywują schemat
- →Partner jest wyraźnie bardziej towarzyski i nalegasz by on prowadził życie społeczne.
- →Sami tworzycie zamknięty krąg, unikając wspólnych znajomych lub nowych środowisk.
- →Partner oczekuje od ciebie stałej obecności w zastępstwie kontaktów społecznych.
- →Partner wzmacnia twoje przekonanie o własnej odmienności lub nieadekwatności.
- →Relacja zbudowana na wspólnym poczuciu bycia outsiderami - bez chęci zmiany.