Przejdź do treści

Debra - izolacja społeczna, typ lękowy

25-letnia kobieta unikająca sytuacji społecznych z powodu lęku mimo obiektywnie dobrych umiejętności społecznych - lęk blokuje użycie tych umiejętności. Główny case izolacji lękowej.

Model: Young/Klosko · 11 pułapekTyp: przykład kliniczny

Dzieciństwo

Otyłe dziecko. DEBRA: „Byłam otyłym dzieckiem. Byłam obrzydliwa. Na placu zabaw dzieci naśmiewały się ze mnie. Goniły mnie i starły się mnie przewrócić. Kiedy podrosłam, żaden z chłopaków nie chciał umówić się ze mną. Pierwszą randkę miałam dopiero wtedy, kiedy schudłam, nim zaczęłam uczęszczać do college'u". Aby kompensować brak sukcesów w grupie — przodowała w szkole, rozwinęła też schemat Bezwzględnych Standardów.

Historia

Debra, 25 lat, atrakcyjna, ale nie wierzy w to. Nie umówiła się z nikim od 7 miesięcy. DEBRA: „Naprawdę nie cierpię miejsc, gdzie mogłabym spotkać ludzi. Jestem nieśmiała. Nie potrafię rozmawiać z ludźmi. Nie oczekuje, że będą mnie lubić". W gabinecie terapeuci są zaskoczeni — Debra wygląda atrakcyjnie i sprawnie się komunikuje. „Pacjenci nie zawsze zachowują się w sytuacjach społecznych tak, jak w naszej obecności w gabinecie".

Unika większości sytuacji społecznych: „Staję się za bardzo nerwowa". Nie może się skupić, mówi „głupie rzeczy". Czasem ze łzami w oczach: „czuję się jak nieudacznik podczas nawiązywania stosunków towarzyskich".

Konkretny epizod: zaproszono ją na przyjęcie w sobotę. „Byłam przerażona przez cały tydzień. Co się ze mną dzieje? Inni cieszą się na perspektywę przyjęcia, a ja przez cały tydzień się zadręczałam. Nie mogłam się zrelaksować. Nieustannie byłam na skraju załamania". Wyobrażała: „dotarłabym tam w takim stanie i byłabym taka zdenerwowana, nie wiedziałabym, co powiedzieć. Zachowywałabym się jak idiotka. Każdy wydawałby się lepszy ode mnie". Dokładnie tak się stało: „Przyjęcie było koszmarem. Nie mogłam się doczekać, kiedy wyjdę, a kiedy w końcu dotarłam do domu, płakałam i płakałam".

DEBRA o przygotowaniu na sytuację: „W momencie, kiedy wchodzę, wiem już, że będę przestraszona. To zawstydzające być taką zalęknioną. Czuję się niekomfortowo i inni czują się podobnie. Już wtedy, kiedy wchodzę, wiem, że coś pójdzie nie tak". Sprzężenie zwrotne: lęk sprawia, że czuje się gorsza; bycie gorszą uzasadnia lęk.

Kluczowe: Debra ma DOBRE umiejętności społeczne, ale lęk je blokuje. „Kiedy znam daną osobę, mogę normalnie rozmawiać, ale kiedy tylko spotykam kogoś obcego — nie potrafię. Paraliżuje mnie lęk". Terapeuta porównał to do tremy.

W pracy: szkoda działa. DEBRA: „Mam taki rodzaj pracy, gdzie powinnam zapewnić swoim interesantom rozrywkę, zabierać ich na proszone obiady czy drinki, ale unikam tego. To mi szkodzi. Nie mogę utrzymać klientów".

Zaobserwowane wzorce

  • lęk antycypacyjny przez cały tydzień przed wydarzeniem
  • płakanie po powrocie do domu
  • porównywanie się z innymi w każdej sferze (wygląd, inteligencja, sukces)
  • sprzężenie: lęk → gorsza wydajność → potwierdzenie schematu
  • dobre umiejętności społeczne blokowane przez lęk (jak trema)
  • Bezwzględne Standardy zachowań społecznych — wszystko poniżej 100% nieakceptowalne

Co pomogło

  • Edukacja: rozróżnienie schematu Izolacji od Niepełnowartościowości — Debra ma dobre umiejętności społeczne, problem to lęk, nie wadliwość.
  • Hierarchia ekspozycji w sytuacjach społecznych.
  • Trening redukcji lęku przed wydarzeniami (jak tremy aktorskiej).
  • Praca z przekonaniem „od wejścia wiem, że będę przestraszona" — przerywanie samospełniającej się przepowiedni.
  • Konfrontacja Bezwzględnych Standardów (oczekiwanie 100% perfekcji w sytuacjach społecznych).

Rezultat

Praca otwarto-zakończona. Autorzy używają Debry jako modelowego przykładu typu lękowego (vs typ odmienności — Adam).

Powiązane pułapki

Zobacz też