Timothy - podporządkowanie, buntownik oscylujący między służalczością a tyranią
Mężczyzna podporządkowujący się szefowi który go zawstydza publicznie, wyładowujący gniew na sprzedawcach. Ilustruje wzorzec buntownika: uległość w górę, tyrania w dół.
Dzieciństwo
Środowisko z dominującym autorytetem rodzicielskim — Timothy nigdy nie nauczył się asertywności wobec figury władzy, ale rozwinął kompensację przez wyładowanie gniewu na osobach o niższej pozycji.
Historia
Timothy, 43 lata, kieruje działem męskiej odzieży w dużym sklepie. Klasyczny przykład „uległy w górę, despota w dół".
Wobec głównego kierownika: pełna uległość. TIMOTHY: „Główny kierownik wydaje się mnie nie lubić z jakiegoś powodu. Czasami mnie zawstydza. Któregoś dnia skarcił mnie w obecności klientów i pracowników. Kazał mi stać tam i składać ubrania jak jakiemuś zwykłemu ekspedientowi". Reakcja Timothy'ego: „Zrobiłem, co mi kazał. Stałem tam i składałem ubrania".
Taki stan rzeczy rozpala złość. Timothy wyładowuje ją na sprzedawcach i innych podwładnych. TIMOTHY: „Jestem jak tyran w pracy. Wykrzykuję polecenia i lepiej, żeby ludzie dostosowali się. A gdy nawalą, wtedy usłyszą ode mnie, głośno i wyraźnie na całe stoisko".
Dwie skrajności: „Na jednym krańcu jest on służalczy. Na drugim jest wymagający i wściekły. Na jednym wydaje się pozbawiony złości, na drugim jego gniew jest całkowicie poza kontrolą".
Na terapii Timothy ilustruje wzorzec buntownika jako kontrataku na podporządkowanie — pozorna autonomia (przez gniew na podwładnych) jest faktycznie sterowana zewnętrznym kontrolerem (gniew jest reakcją na poniżenie). Cel terapii: prawdziwa autonomia oparta na własnych wartościach, nie na oscylacji służalczość ↔ tyrania w zależności od pozycji rozmówcy.
Zaobserwowane wzorce
- pełna uległość wobec dominującego szefa (akceptacja publicznego poniżenia)
- tyrania i krzyk wobec podwładnych — przesunięcie gniewu
- oscylacja zależnie od pozycji władzy rozmówcy
- brak prawdziwej autonomii — wszystkie reakcje sterowane zewnętrznie (przez podporządkowanie lub jego negację)
- świadomość bycia „tyranem w pracy" bez zdolności do zmiany
Co pomogło
- →Rozpoznanie wzorca: uległy w górę → wściekły w dół (klasyczne wyładowanie).
- →Praca nad asertywnością wobec szefa (zamiast biernej akceptacji publicznego poniżenia).
- →Praca nad nie-wyładowywaniem na podwładnych (uznanie, że to przeniesienie, nie ich wina).
- →Cel: decyzje wynikające z własnych wartości, nie z opozycji wobec autorytetu lub przeniesienia gniewu.
Rezultat
Praca otwarto-zakończona. Timothy używany w książce jako modelowy przykład buntownika oscylującego między ekstremami — uległością w górę i tyranią w dół.