Elizabeth - deprywacja emocjonalna, wzorzec narcystycznej matki
40-letnia pracownik socjalny, która przez całe życie dawała innym (syn, klienci), ale nie prosiła o własne potrzeby - po odejściu od zimnego Josha związała się z Markiem i uczyła się brać.
Dzieciństwo
Matka odpowiedzialna, nie pozostawiłaby dziecka bez opieki — ale narcystyczna. Spostrzegała Elizabeth jako przedłużenie siebie, używała do własnych gratyfikacji. Chciała, by córka osiągnęła to, czego ona nie zdążyła — bogactwo, małżeństwo z bogatym mężczyzną. ELIZABETH: „Uczyła mnie, jak być piękną i czarującą. To była cena jej miłości. Uczyła, jak zabawiać towarzystwo. Brała mnie na zakupy. Ubierała jak lalkę. Ale gdy kończyłyśmy zakupy i towarzystwo znikało, ignorowała mnie. Nie byłam już tak ważna". Klasyczna deprywacja w wymiarze EMPATII (nie troski — fizyczne tulenie było; nie opieki — była rada i nakaz; ale brak walidacji uczuć).
Historia
Elizabeth, 40 lat, była pracownikiem socjalnym, zrezygnowała z pracy aby zająć się synem Dannym. Małżeństwo z Joshem (5 lat) — to dyrektor dużej korporacji, pracuje wiele godzin, podróżuje. Elizabeth spędza wiele nocy i weekendów w domu sama z dzieckiem. „Nawet gdy Josh jest w domu, nie jest lepiej. Zajmuje się swoją pracą i wydaje się niezainteresowany spędzaniem czasu ze mną". Podejrzewa, że zdradza ją podczas wyjazdów. W rzadkich chwilach razem — narzeka i robi mu wyrzuty. Ironia: jej złość jeszcze bardziej odpycha Josha.
Klasyczny styl podporządkowania (w przeciwieństwie do kontratakującego Jeda). „Nadwrażliwa na najmniejsze zniewagi, jednak trwa, milcząc na temat swoich potrzeb". Wybrała zawód umożliwiający zaspokajanie potrzeb innych (pracownik socjalny). Rozpieszcza synka — nie może znieść jego płaczu, biegnie spełniać każdą zachciankę.
ELIZABETH: „Zawsze jestem słuchaczem. Inni mówią o swoich problemach, a ja pomagam im najlepiej, jak umiem, ale nigdy nie mówię im o własnych. Chyba dlatego przyszłam do ciebie. Rozumiem ludzi bardziej, niż oni mnie".
Powtórzyła wzorzec matki. Matka kochała ją „gdy towarzystwo było obecne". Josh oczekuje, by była piękna i czarująca jako dama do towarzystwa, „a kiedy goście wychodzą, po prostu ją ignoruje". Dokładnie ten sam wzorzec — Elizabeth wyrosła, by spełniać życzenia matki, i znalazła męża powtarzającego model.
Kontaktowała się łatwo z bólem (samotność dziecka), trudno z gniewem — typowe dla stylu podporządkowania.
Zaobserwowane wzorce
- wybór emocjonalnie zimnych partnerów (Josh = ojcowska wersja matki)
- dawanie innym (syn, klienci) bez proszenia o własne potrzeby
- pielęgnowanie urazów zamiast wyrażania potrzeb — co odpycha partnera
- poczucie bycia nieważną gdy audytorium wychodzi
- rozpieszczanie syna — kompensacja własnej dziecięcej deprywacji
- łatwy dostęp do bólu, trudny dostęp do gniewu — styl podporządkowania
Co pomogło
- →Rozpoznanie wzorca: ojciec/Josh = matka (warunkowa miłość zależna od bycia damą do towarzystwa).
- →Praca z kontaktem ze złością (przeciwwaga dla łatwego dostępu do bólu).
- →Otwarcie się na zaopiekowanie zamiast wyłącznego dawania.
- →Konfrontacja z faktem, że pielęgnowane urazy odpychają Josha jeszcze bardziej.
Rezultat
Praca otwarto-zakończona. Autorzy używają tego przypadku jako modelowego przykładu deprywacji w wymiarze empatii (nie troski) — najtrudniejszej do rozpoznania.