Dysocjacja jako adaptacja dziecięca do traumy - i jej długoterminowe koszty
Dysocjacja (emocjonalne odcięcie od przeżycia) jest mechanizmem przetrwania przy traumie niemożliwej do uniknięcia. W dzieciństwie umożliwia funkcjonowanie; w dorosłości blokuje intymność, leczenie i kontakt emocjonalny. BOUNDARY: ten mechanizm wymaga pracy z terapeutą.
Wyzwalacz
Poważna, powtarzająca się trauma w dzieciństwie niemożliwa do fizycznego lub emocjonalnego uniknięcia (przemoc seksualna, fizyczna, chroniczne maltretowanie).
Przebieg procesu
- 1
Dziecko doświadcza traumy od opiekuna lub bliskiej osoby - ucieczka fizyczna jest niemożliwa.
- 2
Dysocjacja - odcięcie od emocji i percepcji - umożliwia przetrwanie traumy bez jej pełnego psychologicznego przeżycia.
- 3
Dysocjacja pozwala też na 'normalne' funkcjonowanie w innych kontekstach (śniadanie z oprawcą).
- 4
W dorosłości: bodźce skojarzone z traumą (zapach, dotyk, głos) automatycznie wywołują dysocjację nawet bez świadomego powiązania.
- 5
Dysocjacja blokuje intymność, pełny kontakt emocjonalny i możliwość leczenia traumy w terapii.
- 6
Przy bardzo poważnym nadużyciu może prowadzić do zaburzenia dysocjacyjnego tożsamości (DID) - wymaga specjalistycznej pomocy.
Rezultat
Chroniczne problemy z intymnością, emocjonalnym kontaktem, ciągłością wspomnień; trauma pozostaje nieprzetworzona; blokada zdrowienia bez specjalistycznej pomocy.
Punkty interwencji
- → BOUNDARY: praca z dysocjacją przy historii poważnej traumy WYMAGA terapeuty - samodzielna praca może być niebezpieczna.
- → Bezpieczne środowisko terapeutyczne jako pierwszy warunek - bez niego nie można stopniowo otwierać się na wspomnienia.
- → Krok 2 programu zmiany Nieufności: przywołanie wspomnień wyłącznie z terapeutą lub w bezpiecznym towarzystwie.