Rejestr trybów radzenia sobie (Formularze 9–11)
Zmapować własne wzorce radzenia sobie z ich źródłami, korzyściami i kosztami - jako podstawę świadomej decyzji o zmianie.
Kiedy stosować
- →Gdy rozpoznajesz powtarzające się wzorce w relacjach: uległość ('zawsze mówię tak'), unikanie (prokrastynacja, wycofanie), lub kompensacja (perfekcjonizm, dominacja).
- →Po zapoznaniu się z rozdziałem 7 i rozpoznaniu, który ze stylów radzenia sobie jest dominujący w twoim życiu.
- →Gdy bliskie osoby wielokrotnie wskazują na jeden konkretny wzorzec twoich reakcji - formularz pomaga go potwierdzić lub zanegować.
Kroki
- 1
Zidentyfikuj dominujący styl radzenia sobie Odpowiedz na pytanie: kiedy czujesz się zagrożony lub niepewny, co robisz - podporządkowujesz się, unikasz, czy atakujesz/dominujesz? Może działać więcej niż jeden wzorzec.
- 2
Wypełnij właściwy formularz (9, 10 lub 11) Dla Uległego Poddanego - Formularz 9 (źródło trybu, pozytywne i negatywne konsekwencje, przykłady z życia). Dla unikania - Formularz 10 (konkretne sposoby unikania, typowe sytuacje, alternatywy ZD). Dla kompensacji - Formularz 11 (wzorce 0-100, nieuświadomione potrzeby).
- 3
Opisz źródło trybu Zastanów się, kiedy i jak nauczyłeś się tego stylu radzenia sobie - obserwując rodziców, jako odpowiedź na przemoc lub zaniedbanie, w wyniku doświadczeń szkolnych.
- 4
Sporządź listę krótkoterminowych korzyści i długoterminowych kosztów Wypisz uczciwie: co ci daje ten tryb teraz (ulga, spokój, kontrola)? I co odbiera w perspektywie lat (relacje, samorealizacja, zdrowie)?
- 5
Zidentyfikuj potrzebę za trybem Zapytaj siebie: jakiej potrzeby (bezpieczeństwo, akceptacja, autonomia, sprawiedliwość) szukam przez to zachowanie? Czy tryb faktycznie ją zaspokaja?
Przykłady zastosowania
- Karin (ch14) odkryła swój tryb unikania dopiero po tym, jak mąż i przyjaciółka wielokrotnie wspomnieli 'znowu się wycofujesz'. Formularz 10 pomógł jej zidentyfikować konkretne sytuacje, których unikała - konfrontacje emocjonalne, prośby o pomoc i wyrażanie niezadowolenia w pracy.
Kiedy NIE stosować
- ⚠Tryby radzenia sobie są często ego-syntoniczne (nie czujesz że to 'tryb') - jeśli nie możesz rozpoznać u siebie żadnego wzorca, zanim przejdziesz dalej rozważ poproszenie bliskich o feedback.