Tryb Nadmiernej Kompensacji
Strategia przetrwania, w której ukrywasz głęboki wstyd lub poczucie niższości za fasadą dominacji, arogancji lub kontroli - działasz jakby bolące przekonania były nieprawdziwe.
Tryb radzenia sobie, w którym zachowujesz się jakby prawdziwe były komunikaty przeciwne do tych wynikających z trybów dziecięcych - np. poczucie niższości maskujesz wygórowaną pewnością siebie. Tryb jest często ego-syntoniczny: osoba nie cierpi w nim, więc trudno go rozpoznać bez feedbacku z zewnątrz. Warianty: narcystyczna arogancja, obsesyjna kontrola, agresja, manipulacja, paranoidalna kontrola.
Po czym poznać ten tryb
Myśli
- Jestem lepszy od nich - nie muszę ich słuchać
- Tylko ja wiem jak to zrobić dobrze
- Nie pozwolę się skrytykować
- Muszę kontrolować tę sytuację
- Wszyscy próbują mnie wykorzystać
Ciało
- poczucie kontroli i siły podczas dominowania
- natychmiastowe napięcie przy krytyce lub sprzeciwie
- gorąco lub pobudzenie przy utracie kontroli
- wewnętrzna pustka lub lęk pod fasadą pewności siebie
Zachowanie
- krytykuję i upokarzam innych publicznie gdy coś pójdzie nie po mojemu
- przejmuję całą pracę grupową i nie akceptuję wyników innych
- krzyczę lub atakuję przy każdym odmiennym zdaniu
- kłamię lub manipuluję by osiągnąć cel
- sprawdzam i kontroluję punktualność innych, narzekam na spóźnienia
Co go włącza
- →krytyka lub sprzeciw - natychmiastowy atak lub obrona
- →utrata kontroli nad sytuacją lub grupą (Olivia: praca grupowa idzie nie po jej myśli)
- →odmienne zdanie rozmówcy interpretowane jako atak (Ruby: trauma przemocy)
- →konieczność bycia równorzędnym z innymi zamiast nadrzędnym
- →zbliżenie emocjonalne lub prawdziwy kontakt - tryb wzmaga dystans przez dominację
Niezaspokojona potrzeba
autonomia-kompetencja-tozsamosc
Skąd pochodzi
Tryb kształtuje się przez chroniczną przemoc fizyczną lub seksualną ze strony opiekunów, despotyzm rodzica wymuszającego wielogodzinne ćwiczenia lub naukę, lub przez poczucie niższości z powodu wyglądu czy statusu społecznego. Dziecko uczyło się, że dominacja jest jedyną skuteczną strategią przetrwania.
Zdrowsza odpowiedź
Zdrowy Dorosły rozpoznaje, że pod dominacją lub arogancją kryje się ból - i zamiast walczyć z symptomem, sięga do pierwotnego uczucia niższości lub zagrożenia, dając sobie czas na przerwanie reakcji kompensacyjnej.