Zahamowanie emocjonalne
Nie ma potrzeby nic mówić. Czemu inni pytają co czuję?
Nadmierne tłumienie spontanicznych reakcji emocjonalnych — uczuć, impulsów, komunikacji — z poczucia, że ich ekspresja spowoduje kłopot, wstyd lub utratę kontroli. Osoba żyje w świecie racjonalnych analiz, nieświadoma własnych uczuć.
Jak to się odczuwa
Twoje dni mijają bez emocji — filtr wewnętrzny działa tak skutecznie, że często nie jesteś świadomy własnych uczuć, zanim je stłumisz. Inni postrzegają cię jako zimnego lub niedostępnego emocjonalnie. Trudno ci rozpoznać własne potrzeby, bo zostały one odcięte razem z emocjami. W dzieciństwie wyrażenie uczuć powodowało kłopot lub karanie — często z powodów kulturowych lub pokoleniowych.
Rozpoznajesz siebie?
- Rzadko mówię o tym co czuję — racjonalna analiza zastępuje mi wyrażanie emocji.
- Inni mówią, że jestem zimny lub trudno do mnie dotrzeć.
- Trudno mi rozpoznać co czuję w danej chwili.
- Spontaniczne reakcje emocjonalne (płacz, śmiech, złość) są dla mnie kłopotliwe lub wstydem.
- Nie rozumiem, dlaczego inni przywiązują taką wagę do uczuć.
Skąd pochodzi
rodzic karzący za ekspresję emocjonalną
Wyrażenie emocji powodowało kłopot, karanie lub wstydzenie — dziecko nauczyło się je tłumić jako strategię przetrwania.
środowisko kulturowe promujące tłumienie
Czynniki kulturowe lub pokoleniowe promujące stoicyzm — 'dzieci i ryby głosu nie mają', emocjonalność jako słabość.
Style radzenia sobie
Podporządkowanie
Permanentne tłumienie — funkcjonowanie bez kontaktu z uczuciami, relacje pozbawione emocjonalnej głębi.
Unikanie
Unikanie sytuacji wymagających ekspresji emocjonalnej — rozmów intymnych, konfliktów, uroczystości rodzinnych.
Kontratak
Rzadkie, lecz nagłe wybuchy emocji po długim tłumieniu — niekontrolowane, nieadekwatne do sytuacji, wzmacniające przekonanie że emocje są niebezpieczne.
Wzorce relacyjne, które aktywują schemat
- →Partner również jest emocjonalnie niedostępny — relacja bez bliskości i intymności.
- →Partner reaguje irytacją lub odrzuceniem na próby wyrażenia uczuć przez ciebie.
- →Partner wzmacnia racjonalizację i deprecjonuje znaczenie emocji.