Skazanie na niepowodzenia
Nie sprawdzam się. Jestem skazany na niepowodzenia.
Przekonanie, że jest się skazanym na porażkę w sferze osiągnięć zawodowych i akademickich - poczucie braku kompetencji, talentu lub inteligencji w porównaniu do rówieśników. Schemat karmi się klęską całej sfery związanej z pracą, a przewidywania stają się samospełniającą się przepowiednią.
Jak to się odczuwa
Czujesz, że nie sprawdziłeś się w porównaniu do kolegów i znajomych. Przez większość czasu jesteś w kontakcie ze swoim schematem i odczucie porażki nieustannie czai się pod powierzchnią. Schemat ten karmi się klęską całej sfery związanej z pracą. Twoje przewidywania stają się samospełniającą się przepowiednią - unikasz wyzwań, brak ci praktyki, rzeczywiste luki się pogłębiają. Syndrom oszusta sprawia, że zewnętrzny sukces nie leczy schematu: wierzysz że oszukujesz innych w tym, że wydajesz się bardziej kompetentny niż naprawdę jesteś.
Rozpoznajesz siebie?
- Jestem przekonany, że nie jestem tak zdolny jak moi rówieśnicy - w końcu mnie nakryją.
- Unikam awansów i nowych obowiązków, bo wiem że i tak mi się nie uda.
- Zostaję na stanowiskach poniżej swojego potencjału, bo wydaje mi się to bezpieczniejsze.
- Sukcesy przypisuję szczęściu lub przypadkowi, a nie własnym umiejętnościom.
- Prokrastymuję - nie zaczynam zadań, bo nie chcę doświadczyć porażki.
- Pochwały wzmagają mój niepokój - zaraz zostanę zdemaskowany.
- Żyję zastępczo sukcesami partnera lub przyjaciela zamiast poszukiwać własnych.
- Chroniczne uczucie bycia 'w określonym punkcie życia' i niezajścia tam, gdzie chciałem.
Skąd pochodzi
rodzic niepodtrzymujący przy trudnościach
Wczesne niepowodzenia szkolne bez wsparcia lub zrozumienia ze strony rodziców - dziecko internalizowało porażkę jako tożsamość.
rodzic porównujący i deprecjonujący
Rodzic aktywnie lub biernie przekazywał przekonanie o niższości dziecka w porównaniu do rodzeństwa lub rówieśników.
rodzic niestymulujący
Brak zachęty do prób i inicjatywy - rodzic nie wspierał ryzyka i eksperymentowania.
Dysleksja, ADHD lub inne trudności uczenia się nierozpoznane - dziecko internalizowało trudności jako brak inteligencji.
Style radzenia sobie
Podporządkowanie
Stagnacja zawodowa - pozostawanie na stanowiskach poniżej potencjału, niestaranie się o awans, brak inicjatywy.
Przykład: Kathleen →Unikanie
Prokrastynacja i sabotaż - nierozpoczynanie zadań lub porzucanie ich, by uniknąć potwierdzenia porażki.
Przykład: Kathleen →Kontratak
Syndrom oszusta - zewnętrzny sukces przy wewnętrznym przekonaniu o nieudolności, chroniczny lęk przed demaskacją.
Przykład: Brian →Warianty
Stagnacja (Kathleen-typ)
Rzeczywiste niższe osiągnięcia niż rówieśnicy - poczucie porażki jest trafne opisowo. 15 lat na stanowisku dla nowicjuszy. Wymaga pracy behawioralnej: odkrycie talentów i plan konkretnych kroków.
Syndrom oszusta (Brian-typ)
Obiektywne sukcesy, ale wewnętrzne poczucie porażki zniekształcone. Strach przed nakryciem mimo uznania z zewnątrz. Pierwsze 4 kroki programu mogą być wystarczające.
Co odróżnia warianty
Zgodność poczucia porażki z obiektywną rzeczywistością: stagnacja - poczucie trafne; syndrom oszusta - poczucie zniekształcone.
Dlaczego to ważne
Krok 1 programu (ocena trafności) decyduje o ścieżce: przy stagnacji konieczna praca behawioralna; przy syndromie oszusta wystarczy praca poznawczo-emocjonalna.
Sygnały ostrzegawcze w partnerze
- →Partner odnoszący sukcesy, z którym żyjesz zastępczo.
- →Partner, który przypomina ci o twoich brakach lub porównuje cię z innymi.
- →Partner wzmacniający twoją bierność i brak inicjatywy.
- →Partner, który nie wierzy w twój potencjał i zniechęca do prób.