Roszczenia jako kontratak na Deprywację - paradoks niezaspokojenia
Roszczeniowość może być kontratakowym mechanizmem radzenia z deprywacją emocjonalną lub poczuciem bezwartościowości: 'skoro mi brakowało, teraz się upewnię, że dostanę wszystko'. Paradoksalnie, roszczeniowe zachowanie odpycha właśnie tych ludzi, którzy mogliby zaspokoić potrzeby osoby.
Wyzwalacz
Sytuacja potencjalnego niezaspokojenia potrzeby lub aktywacja głębokiego schematu deprywacji albo bezwartościowości.
Przebieg procesu
- 1
Deprywacja emocjonalna w dzieciństwie (chłodni rodzice, brak dóbr) lub poczucie bezwartościowości.
- 2
Gniew i poczucie niesprawiedliwości jako reakcja na deprywację - szczególnie u dzieci z agresywnym temperamentem.
- 3
Kontratak: 'skoro mi brakowało / skoro jestem gorszy - teraz się upewnię, że dostanę wszystko / jestem wyjątkowy'.
- 4
Roszczeniowe zachowanie w dorosłości: żądania, brak empatii dla innych, impulsywność.
- 5
Inni wycofują się, ustępują lub odchodzą - kontakt z osobami mogącymi zaspokoić potrzeby jest zrywany.
- 6
Głęboka potrzeba (kontakt, bezpieczeństwo, wartość) pozostaje niezaspokojona - schemat się wzmacnia.
Rezultat
Paradoks niezaspokojenia: osoba, która najbardziej potrzebuje bliskości i akceptacji, odpycha ją przez roszczeniowość - cykl się zamyka.
Punkty interwencji
- → Kontakt z wrażliwością pod schematem (krok 7 programu) - praca z rdzennym schematem Deprywacji lub Niepełnowartościowości.
- → Ćwiczenie empatii przez odzwierciedlenie cudzych reakcji (krok 6 programu).
- → Feedback od bliskich - rozpoznanie wzorca odpychania przez konkretne opisy sytuacji.