Roszczenia i przekonanie o szczególnych uprawnieniach
Inaczej niż inne schematy - Roszczenia pociągają za sobą nadmierną ekspresję potrzeb.
Wzorzec poczucia, że zasługuje się na więcej niż inni i że normalne ograniczenia nie mają zastosowania do mnie - manifestowany przez wymaganie, brak empatii lub impulsywność. Unikalny schemat: nie powoduje cierpienia u osoby, lecz u jej otoczenia.
Jak to się odczuwa
Inaczej niż inne schematy, które powodują że tłumisz swoje potrzeby, Roszczenia pociągają za sobą nadmierną ekspresję potrzeb. Brak ci normalnego poziomu ograniczeń. Twoje życie staje się bolesne tylko wtedy, gdy nie jesteś w stanie już dłużej unikać negatywnych konsekwencji wynikających ze schematu. Nie dostrzegasz jak twoje zachowanie wpływa na innych i nie rozumiesz dlaczego spotykasz się z oporem.
Rozpoznajesz siebie?
- Reguły i ograniczenia, które dotyczą innych, nie powinny dotyczyć mnie.
- Gdy nie dostanę tego, czego chcę, wybucha we mnie wściekłość lub głębokie rozczarowanie.
- Spóźniam się bez przeprosin, parkuję gdzie mi wygodnie, czekam na uprzywilejowane traktowanie.
- Mam problem z kończeniem nudnych lub frustrujących zadań - porzucam je w połowie.
- Inni powinni bardziej się o mnie troszczyć - jestem uprawniony do ich opieki.
- Trudno mi zrozumieć, że moje zachowanie sprawia innym ból.
- Wybuchy złości publiczne lub w pracy są dla mnie trudne do kontrolowania.
- Zmiana wydaje mi się niepotrzebna - to otoczenie nie rozumie moich potrzeb.
Skąd pochodzi
rodzic pobłażliwy bez granic
Słabe ograniczenia rodzicielskie - rodzice pobłażliwi, niezdolni lub niechętni do wyznaczania granic.
rodzic rozpieszczający
Nadmierne rozpieszczanie - dziecko dostało wszystkiego bez wymagania wzajemności.
rodzic deprywujący emocjonalnie
Kontratak na Deprywację emocjonalną - jako dziecko byłeś deprywowany, jako dorosły zażądasz wszystkiego.
Kontratak na Niepełnowartościowość - 'Jestem gorszy' → 'Nie, jestem wyjątkowy, lepszy od innych'.
Temperament agresywny dziecka - przy deprywacji wybiera aktywną agresję zamiast podporządkowania.
Style radzenia sobie
Podporządkowanie
Uprawnienie do bycia rozpieszczanym - wymaganie, kontrolowanie, okazywanie braku empatii, kolekcjonowanie dóbr bez poczucia winy.
Przykład: Mel →Unikanie
Uprawnienie do bycia zależnym - pasywne oczekiwanie że inni zadbają o wszystko; obrażanie się gdy ktoś odmawia opieki.
Przykład: Nina →Kontratak
Uprawnienie do bycia impulsywnym - reagowanie na impulsy bez refleksji, brak tolerancji frustracji, wybuchy złości jako norma.
Przykład: Nina →Warianty
Uprawnienie do bycia rozpieszczanym
Aktywne wymaganie i kontrolowanie otoczenia - inni muszą mi służyć. Mel: wymagał obiadu o konkretnej porze, tyranizował przy wyborze filmów, zdradza bo mu się należy.
Uprawnienie do bycia zależnym
Bierne oczekiwanie opieki - inni muszą się o mnie troszczyć. Nina: mąż powinien był zadbać lepiej finansowo; nie może utrzymać pracy bo ją nudzi.
Uprawnienie do bycia impulsywnym
Brak kontroli emocji i zachowania - natychmiastowe działanie bez uwzględnienia konsekwencji. Wspólny brak ograniczeń w regulacji impulsów.
Co odróżnia warianty
Charakter roszczenia: aktywne żądanie (rozpieszczanie) vs bierne oczekiwanie (zależność) vs brak samokontroli (impulsywność).
Dlaczego to ważne
Każda odmiana wymaga innego akcentu interwencyjnego - przy impulsywności kluczowa technika timeout; przy zależności - hierarchia samodzielności; przy rozpieszczaniu - granice z konsekwencjami.
Sygnały ostrzegawcze w partnerze
- →Partner oczekuje od ciebie wyłącznie dawania - bez wzajemności.
- →Partner wybucha złością gdy odmówisz lub zawiedziesz jego oczekiwania.
- →Partner spóźnia się, nie przeprasza i traktuje twój czas jako mniej ważny.
- →Partner mówi 'nie' na twoje potrzeby, ale oczekuje natychmiastowego spełnienia swoich.
- →Partner ma trudność z kończeniem zadań lub utrzymaniem pracy z powodu impulsywności.
- →Partner traktuje zasady jako odnoszące się do innych, nie do niego.
- →Demonstrowanie bólu wobec partnera jest bezużyteczne - reaguje dopiero na twarde granice.